تاریخ انتشار: ۸ دقیقه مطالعه
دینام اتوبوس ۴۵۷ یک دینام ۲۸ ولت طرح بوش است که برق سیستم ۲۴ ولت اتوبوس و کشندهٔ بنز ۴۵۷ را تأمین می‌کند و باتری را شارژ نگه می‌دارد. گروه صنعتی ساج خود این دینام و قطعه‌های اصلی‌اش، یعنی آرمیچر، بالشتک و فولی، را در تبریز می‌سازد. استارت اتوبوس آکیا، استارت ۴۵۷ و قطعات برقی مینی‌بوس هم در کاتالوگ ساج هستند. در ادامه می‌بینید هر قطعه برای کدام خودرو است، چطور قطعهٔ درست را پیدا کنید و چه نشانه‌هایی خبر از خرابی می‌دهند.
چرا برق اتوبوس زیر فشار بیشتری کار می‌کند؟
اتوبوس شهری در طول روز بارها خاموش و روشن می‌شود. هر بار روشن شدن یعنی استارت یک بار جریان سنگینی از باتری می‌کشد و پس از آن کار دینام برای جبران همان شارژ. در اتوبوس‌های بین‌شهری تعداد استارت کمتر است، اما دینام ساعت‌ها پشت سر هم زیر بار می‌ماند.
مصرف‌کننده‌های برقی اتوبوس هم از کامیون بیشترند: چراغ‌های داخل سالن، چراغ‌های بیرونی، فن‌ها و دمنده‌ها، سیستم تهویه، درهای برقی یا بادی با شیرهای برقی، تابلوی مسیر و تجهیزات صوتی. همهٔ این‌ها هم‌زمان روشن‌اند و دینام باید علاوه بر تأمین آن‌ها، باتری را هم پر نگه دارد. به همین دلیل دینام اتوبوس پرقدرت‌تر است، دینام اتوبوس‌های بنز ۳۰۲ و C457 فولی دوتسمه هم دارد و فرسودگی آرمیچر، بالشتک، بلبرینگ‌ها و تسمه‌ها زودتر خودش را نشان می‌دهد.
استارت اتوبوس هم شرایط مشابهی دارد. استارتی که روزانه بارها کار می‌کند، به ذغال، جاذغالی، بوش‌ها و اتوماتیک سالم نیاز دارد و ضعف باتری یا کابل‌ها فشار را مستقیم روی همین قطعه‌ها می‌اندازد.
دینام اتوبوس ۴۵۷ و قطعات آن در ساج
دینام اتوبوس ۲۸ ولت ساج برای کشندهٔ بنز ۴۵۷ و اتوبوس‌ها طراحی شده است. ساختار آن از نوع بوش آلمان است و در سیستم برق ۲۴ ولت خودروهای سنگین کار می‌کند. اگر بدنه و پوستهٔ دینام فعلی سالم است و فقط یک بخش آن آسیب دیده، لازم نیست کل دینام عوض شود؛ ساج قطعه‌های اصلی همین دینام را جداگانه هم می‌سازد:
- آرمیچر (روتور): آرمیچر دینام ۲۴ ولت اتوبوس بنز ۴۵۷ با شمارهٔ مرجع 1124037002 برای بازسازی همین دینام ساخته شده است.
- بالشتک (استاتور): بالشتک دینام ۲۴ ولت اتوبوس برای دینام اتوبوس بنز ۳۰۲ و C457، با شمارهٔ مرجع 005 047 125 1.
- فولی: دو مدل برای دینام اتوبوس‌های بنز ۳۰۲ و C457 وجود دارد: فولی دوتسمهٔ دینام اتوبوس و فولی دینام اتوبوس.
فهرست کامل آرمیچرها و بالشتک‌ها در دسته‌های آرمیچر دینام و بالشتک دینام آمده است. اگر با ساختار آرمیچر و روش تست آن آشنا نیستید، راهنمای آرمیچر دینام مراحل بررسی آن را در تعمیرگاه توضیح می‌دهد.
دینام اتوبوس را چطور درست سفارش دهیم؟
دینام‌ها و قطعه‌های اتوبوس ممکن است از بیرون شبیه هم باشند، اما در آمپر خروجی، تعداد شیار فولی و ابعاد با هم فرق کنند. برای سفارش درست این اطلاعات را آماده کنید:
- مدل خودرو و نوع موتور (اتوبوس بنز ۴۵۷، اتوبوس ۳۰۲، کشنده یا مدل دیگر).
- ولتاژ سیستم برق؛ دینام ۲۸ ولت برای سیستم ۲۴ ولت است و با دینام ۱۴ ولت جابه‌جا نمی‌شود.
- شمارهٔ مرجع حک‌شده یا برچسب روی دینام، آرمیچر یا بالشتک قدیمی.
- تعداد شیار و قطر فولی فعلی؛ فولی تک‌تسمه و دوتسمه جای یکدیگر نمی‌نشینند.
- آمپر دینام فعلی که روی پلاک یا برچسب آن نوشته شده است.
آمپر دینام را حدسی انتخاب نکنید. در شرایط گارانتی ساج آمده است که اگر به‌جای دینام با آمپر لازم، دینام کم‌آمپرتری نصب شود و به قطعه‌ها آسیب برسد، این آسیب شامل گارانتی نمی‌شود. اگر مطمئن نیستید، مشخصات دینام فعلی را برای کارشناس فروش بفرستید تا مدل درست را تأیید کند.
استارت اتوبوس؛ آکیا، ۴۵۷ و اتوبوس ۳۰۲
در کاتالوگ ساج سه استارت ۲۴ ولت برای اتوبوس معرفی شده و استارت ۴۵۷ هم برای کامیون C457 ساخته می‌شود. نکتهٔ مهم در انتخاب استارت، علاوه بر ولتاژ، تعداد دندانه‌های دندهٔ استارت (بندیکس) است؛ دنده باید با دندانه‌های فلایویل همان موتور جفت شود.
| استارت | کاربرد طبق کاتالوگ | ولتاژ | دندهٔ استارت |
|---|---|---|---|
| استارت اتوبوس آکیا | اتوبوس شهری و بین‌شهری آکیا | ۲۴ ولت | ۱۲ دندانه |
| استارت دانگ‌فنگ ۲۴ ولت | کامیون دانگ‌فنگ، اتوبوس آکیا، درمن قدیم | ۲۴ ولت | ۱۲ دندانه |
| استارت بنز ۲۴ ولت ۴۵۷ | کامیون بنز C457 | ۲۴ ولت | ۹ دندانه |
| استارت خاور ۲۴ ولت | اتوبوس بنز ۳۰۲، خاور ۶۰۸ و ۸۰۸، مینی‌بوس بنز | ۲۴ ولت | ۹ دندانه |
برای اتوبوس آکیا دو گزینه در کاتالوگ هست و هر دو دندهٔ ۱۲ دندانه دارند. پیش از سفارش، دندانه‌های استارت فعلی را بشمارید و پلاک آن را با مشخصات صفحهٔ محصول مقایسه کنید. استارت ۴۵۷ ساج در کاتالوگ برای C457 معرفی شده است؛ اگر آن را برای اتوبوس می‌خواهید، شمارهٔ مرجع و دندهٔ استارت فعلی را با کارشناس تطبیق دهید. همهٔ مدل‌ها را در دستهٔ استارت موتور می‌توانید ببینید.
استارت و دینام مینی‌بوس
استارت و بسیاری از قطعه‌های برقی مینی‌بوس بنز ۹۱۱ با خانوادهٔ خاور مشترک است. مینی‌بوس بنز ۹۱۱ سیستم برق ۱۲ ولت دارد، اما در کاتالوگ استارت ۲۴ ولت برای مینی‌بوس بنز هم هست؛ پس ولتاژ را پیش از سفارش روی باتری‌ها و پلاک استارت بررسی کنید. قطعه‌های مینی‌بوس در کاتالوگ ساج:
- استارت خاور ۱۲ ولت برای مینی‌بوس بنز ۹۱۱ و خاور ۶۰۸ و ۸۰۸؛ نسخهٔ ۲۴ ولت همین استارت برای مینی‌بوس‌های ۲۴ ولت است.
- اتوماتیک استارت ۱۲ ولت خاوری که در استارت موتور مینی‌بوس به کار می‌رود.
- دینام بنز ۱۴ ولت ۴۵ آمپر برای مینی‌بوس بنز ۹۱۱ و خاورهای ۱۲ ولت.
- جاذغالی استارت مینی‌بوس ۱۲ ولت با ذغال تک‌سیم، و آفتامات ذغال‌دار ۱۲ ولت برای دینام‌های تیپ بوش مینی‌بوس.
بقیهٔ قطعه‌های مشترک خاور و مینی‌بوس، مثل کله، دوشاخه، نلبکی و بالشتک استارت، در صفحهٔ قطعات بنز خاور یک‌جا آمده‌اند.
نشانه‌های خرابی دینام اتوبوس
دینام معمولاً یک‌باره از کار نمی‌افتد و پیش از آن نشانه‌هایی دارد که راننده یا تعمیرکار می‌تواند ببیند:
- روشن ماندن یا چشمک زدن چراغ شارژ در حین حرکت؛ یعنی دینام به اندازهٔ کافی شارژ نمی‌دهد یا مدار تحریک آن قطع و وصل می‌شود.
- ضعیف شدن باتری بعد از چند روز کار، به‌خصوص وقتی تهویه و چراغ‌ها روشن‌اند؛ مصرف از تولید دینام بیشتر شده است.
- کم‌نور شدن چراغ‌ها در دور آرام و پرنور شدن با گاز دادن.
- ولتاژ بیش از حد که با جوشیدن باتری یا سوختن لامپ‌ها خودش را نشان می‌دهد؛ معمولاً ایراد از آفتامات است.
- صدای زوزه یا خش‌خش از سمت دینام؛ نشانهٔ بلبرینگ فرسوده یا تسمهٔ شل و ناهم‌راستا.
- بوی سوختگی یا داغ شدن بیش از حد پوسته؛ احتمال اتصالی در سیم‌پیچ بالشتک یا آرمیچر.
در تعمیرگاه، اول ولتاژ باتری در حالت خاموش و سپس ولتاژ شارژ در حالت روشن با مولتی‌متر اندازه گرفته می‌شود. بعد از آن، تسمه و فولی، اتصال کابل‌ها و سرباتری‌ها بررسی می‌شود؛ گاهی ایراد شارژ از دینام نیست و از یک اتصال شل یا اکسیدشده است. راهنمای سرباتری کامیون نشانه‌های سرباتری معیوب را توضیح می‌دهد. اگر دینام باز شد، آرمیچر، بالشتک، دیودها، ذغال‌ها و آفتامات جداگانه تست می‌شوند تا معلوم شود کدام قطعه باید عوض شود.
نشانه‌های خرابی استارت اتوبوس و مینی‌بوس
- شنیدن صدای تق بدون چرخیدن موتور: معمولاً از اتوماتیک استارت، کنتاکت‌های آن یا افت ولتاژ باتری و کابل است. راهنمای اتوماتیک استارت این حالت را دقیق‌تر بررسی می‌کند.
- چرخش کند استارت: ذغال‌های کوتاه، فنر جاذغالی ضعیف، بوش‌های فرسوده یا باتری ضعیف.
- گاهی زدن و گاهی نزدن: جاذغالی اتصالی، ذغال ساییده یا اتصال شل در مسیر استارت.
- صدای سایش فلزی هنگام استارت: درگیر نشدن درست دندهٔ استارت با فلایویل؛ دنده یا نصب استارت را بررسی کنید.
- ادامهٔ چرخش استارت بعد از رها کردن سوئیچ: این حالت فوری است؛ کنتاکت اتوماتیک چسبیده و باید سریع رسیدگی شود.
در نصب استارت هم دقت کنید. طبق شرایط گارانتی ساج، اگر واسطهٔ کله استارت نصب نشود و دندهٔ استارت به همین دلیل درگیری پیشانی پیدا کند، آسیب شامل گارانتی نیست.
نگهداری استارت و دینام در ناوگان اتوبوس
اتوبوس بیشتر ساعت‌های روز در خط یا جاده است و خرابی برقی یعنی توقف خودرو و جابه‌جا کردن مسافران. چند عادت ساده عمر استارت و دینام را بیشتر می‌کند:
- کشش و هم‌راستایی تسمه‌های دینام را در سرویس‌های دوره‌ای بررسی کنید؛ در فولی دوتسمه هر دو تسمه را با هم عوض کنید.
- سرباتری‌ها و کابل‌های اصلی را تمیز و سفت نگه دارید تا استارت جریان کامل بگیرد و دینام با ولتاژ درست شارژ کند.
- باتری ضعیف را زود عوض کنید؛ باتری فرسوده هم به استارت فشار می‌آورد و هم دینام را مدام زیر بار نگه می‌دارد.
- استارت را پشت سر هم و طولانی نزنید؛ اگر موتور روشن نشد، چند لحظه صبر کنید تا استارت خنک شود و علت را پیدا کنید.
- هنگام شست‌وشوی موتور، روی دینام و استارت آب پرفشار نگیرید.
- روی قطعه‌های داخل گارانتی تعمیر بیرونی انجام ندهید و برچسب هولوگرام را سالم نگه دارید؛ باز کردن، دستکاری یا پاره شدن برچسب گارانتی را باطل می‌کند.
تولید، تست و گارانتی در ساج
ساج از سال ۱۳۷۰ در تبریز استارت، دینام و قطعات برقی خودروهای سنگین می‌سازد. قطعه‌ها در آزمایشگاه ساج مطابق استاندارد ۴۱۴۳ و ۴۱۴۴ تست می‌شوند؛ دینام، آفتامات، روتور، استاتور و دیود روی دستگاه تست دینام بررسی می‌شوند و عمر استارت با موتور تست سنجیده می‌شود. همهٔ محصولات از تاریخ تولید درج‌شده روی برچسب، یک سال گارانتی دارند.
ساج فروش آنلاین ندارد و قیمت روی سایت اعلام نمی‌شود. برای استعلام قیمت دینام اتوبوس ۴۵۷، استارت اتوبوس یا قطعات مینی‌بوس، و همچنین سفارش عمده برای فروشگاه یا ناوگان، از راه تلفن یا واتس‌اپ در صفحهٔ تماس با ساج با کارشناس فروش در ارتباط باشید. پیش از خرید هم می‌توانید راهنمای انتخاب استارت و دینام کامیون را بخوانید و همهٔ مدل‌های دینام را مرور کنید.
پرسش‌های پرتکرار
دینام اتوبوس ۴۵۷ چند ولت است و با دینام ۱۴ ولت جابه‌جا می‌شود؟
دینام اتوبوس ساج ۲۸ ولت است و برای سیستم برق ۲۴ ولت ساخته شده. دینام ۱۴ ولت مخصوص سیستم ۱۲ ولت است و نباید جای آن نصب شود.
اگر فقط آرمیچر دینام اتوبوس سوخته باشد، باید کل دینام را عوض کنم؟
نه لزوماً. ساج آرمیچر، بالشتک و فولی دینام اتوبوس بنز ۴۵۷ را جداگانه هم می‌سازد و اگر پوسته و بقیهٔ قطعه‌ها سالم باشند، می‌توان دینام را بازسازی کرد.
استارت اتوبوس آکیا را چطور درست انتخاب کنم؟
ولتاژ استارت فعلی و تعداد دندانه‌های دندهٔ آن را بررسی کنید. دو استارت ۲۴ ولت با دندهٔ ۱۲ دندانه در کاتالوگ ساج برای آکیا هست؛ پلاک استارت قدیمی را با کارشناس فروش تطبیق دهید.
قیمت دینام اتوبوس ۴۵۷ را از کجا بپرسم؟
ساج فروش آنلاین ندارد و قیمت روی سایت نیست. برای استعلام قیمت و سفارش با تلفن یا واتس‌اپ شرکت تماس بگیرید.
گارانتی دینام و استارت اتوبوس ساج چقدر است؟
همهٔ محصولات ساج از تاریخ تولید درج‌شده روی برچسب، یک سال گارانتی دارند. باز کردن یا تعمیر قطعه بیرون از شرکت، پاره شدن برچسب هولوگرام و نصب نادرست گارانتی را باطل می‌کند.
