تاریخ انتشار: ۱۳ دقیقه مطالعه
برای استارت تراکتور فرگوسن دو نسخهٔ ۱۲ ولت در کاتالوگ ساج هست: استارت فرگوسن ۱۲ ولت برای فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹، و نسخهٔ کوتاه آن برای مسی فرگوسن ۲۸۵ و ماشین‌آلات هپکو. هر دو طرح بوش آلمان‌اند، توان ۳ کیلووات و دندهٔ ۱۰ دندانه دارند و فرقشان در طول بدنه است. برای موتور پرکینز هم استارت ۱۲ ولت جداگانه، دینام ۱۴ ولت ۴۵ آمپر و مجموعه‌ای از قطعه‌های یدکی تولید می‌شود که در ادامه یکی‌یکی معرفی می‌شوند.
دینام تراکتور فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ و موتور پرکینز در کاتالوگ ساج ۱۴ ولت و ۴۵ آمپر است و دینام تراکتور رومانی هم همین ولتاژ و آمپر را دارد. دینام ۱۴ ولت برای برق ۱۲ ولت تراکتور ساخته می‌شود؛ دینام درست را از روی طرح بدنه، محل پایه‌ها و پولی دینام فعلی انتخاب کنید، نه فقط از روی آمپر.
این راهنما برای کدام تراکتورها و موتورهاست؟
تراکتورهای فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ موتور پرکینز دارند و برق آن‌ها ۱۲ ولت است. به همین دلیل بسیاری از قطعه‌های برقی این تراکتورها با قطعه‌های موتور پرکینز مشترک‌اند. موتور پرکینز روی دستگاه‌های دیگری هم نصب می‌شود، مثل کمباین سهند و کامیونت فوتون. پس اگر تعمیرکار ماشین‌آلات کشاورزی هستید، شناختن این دو گروه با هم کار را ساده‌تر می‌کند.
ساج قطعه‌های این دو گروه را در دو صفحه جمع کرده است: قطعات برقی تراکتور فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ و استارت و دینام موتور پرکینز. بعضی قطعه‌ها در هر دو صفحه دیده می‌شوند، چون کاربرد مشترک دارند.
استارت تراکتور فرگوسن: معمولی، کوتاه یا پرکینز؟
مهم‌ترین نکته در خرید استارت فرگوسن این است که دو نسخهٔ معمولی و کوتاه در بازار هست. مشخصات برقی هر دو یکی است، اما طول بدنه فرق دارد و ممکن است استارت اشتباه سر جایش ننشیند. به همین دلیل پیش از سفارش، طول استارت فعلی را اندازه بگیرید و با مدل مورد نظر مقایسه کنید. استارت فرگوسن ۱۲ ولت کوتاه برای مسی فرگوسن ۲۸۵ و ماشین‌آلات هپکو ساخته می‌شود.
برای موتور پرکینز، مبنای انتخاب خود موتور است نه دستگاهی که موتور روی آن سوار شده. استارت پرکینز ۱۲ ولت برای همین موتورها تولید می‌شود. با این حال برای کمباین سهند، که موتور پرکینز دارد، استارت جداگانه‌ای در کاتالوگ آمده است: استارت کمباین سهند ۱۲ ولت.
| استارت | کاربرد طبق کاتالوگ | ولتاژ | توان | دنده |
|---|---|---|---|---|
| استارت فرگوسن ۱۲ ولت | تراکتور فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ | ۱۲ ولت | ۳ کیلووات | ۱۰ دندانه |
| استارت فرگوسن ۱۲ ولت کوتاه | مسی فرگوسن ۲۸۵ و هپکو | ۱۲ ولت | ۳ کیلووات | ۱۰ دندانه |
| استارت پرکینز ۱۲ ولت | موتور پرکینز | ۱۲ ولت | ۳ کیلووات | ۱۰ دندانه |
| استارت کمباین سهند ۱۲ ولت | موتور پرکینز کمباین سهند | ۱۲ ولت | ۳ کیلووات | ۱۰ دندانه |
همهٔ این استارت‌ها طرح بوش آلمان دارند. اگر دستگاه شما در این جدول نیست، صفحهٔ استارت موتور را ببینید؛ آنجا استارت‌های ۱۲ و ۲۴ ولت دیگر هم آمده‌اند.
دینام تراکتور چند آمپر است؟ دینام فرگوسن ۲۸۵، ۳۹۹ و پرکینز
دینام تراکتورهای فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ و موتور پرکینز در کاتالوگ ساج ۱۴ ولت و ۴۵ آمپر است. دینام تراکتور رومانی هم ۱۴ ولت و ۴۵ آمپر ساخته می‌شود. هم‌آمپر بودن به معنای جایگزینی نیست و هر دینام برای طرح و محل نصب خودش ساخته می‌شود؛ پس پیش از سفارش باید بدانید تراکتور شما کدام طرح را دارد.
| دینام | ولتاژ | آمپر | تیپ | کاربرد طبق کاتالوگ ساج |
|---|---|---|---|---|
| دینام پرکینز ۱۴ ولت ۴۵ آمپر | ۱۴ ولت | ۴۵ | — | تراکتور فرگوسن، موتور پرکینز |
| دینام فرگوسن ۱۴ ولت طرح قدیم | — | ۴۵ | بوش طرح قدیم | فرگوسن‌های طرح قدیم |
| دینام رومانی ۱۴ ولت ۴۵ آمپر | ۱۴ ولت | ۴۵ | بوش آلمان | تراکتور رومانی |
خانه‌هایی که با «—» پر شده‌اند یعنی برای آن مورد مقدار قطعی و یکدستی در کاتالوگ نیامده است؛ این مقدار را از پلاک دینام فعلی بخوانید یا از کارشناس ساج بپرسید. همهٔ دینام‌های تراکتوری که در کاتالوگ ساج آمده‌اند ۴۵ آمپرند؛ اگر روی پلاک دینام فعلی آمپر دیگری نوشته شده است، پیش از سفارش با کارشناس ساج هماهنگ کنید.
آمپر و ولتاژ دینام چه فرقی دارند؟
ولتاژ دینام را سیستم برق دستگاه تعیین می‌کند: تراکتور ۱۲ ولت دینام ۱۴ ولت می‌خواهد و کامیون و اتوبوس ۲۴ ولت دینام ۲۸ ولت. آمپر اما سقف جریانی است که دینام می‌تواند هم‌زمان به باتری و مصرف‌کننده‌ها برساند. دینام همیشه با تمام آمپرش کار نمی‌کند؛ هر چه چراغ و تجهیزات روشن بیشتر باشد، جریان بیشتری از آن کشیده می‌شود. وقتی جمع مصرف از سقف دینام بیشتر شود، کمبود از باتری برداشته می‌شود و باتری به‌تدریج خالی می‌ماند، حتی اگر دینام کاملاً سالم باشد.
دینام در سیستم ۱۲ ولت، ولتاژی کمی بالاتر از ولتاژ اسمی باتری می‌سازد تا باتری شارژ شود؛ برای همین روی دینام‌های این گروه «۱۴ ولت» نوشته شده است. ساج برای تراکتور فرگوسن دو دینام دارد:
- دینام پرکینز ۱۴ ولت ۴۵ آمپر: برای تراکتورهای فرگوسن با موتور پرکینز.
- دینام فرگوسن ۱۴ ولت طرح قدیم ۴۵ آمپر: برای فرگوسن‌های طرح قدیم که دینام نوع جدید روی آن‌ها جا نمی‌افتد؛ تیپ این دینام بوش است.
پس پیش از سفارش دینام تراکتور، باید بدانید دینام فعلی طرح لوکاس است یا طرح بوش قدیم. شکل بدنه، محل پایه‌ها و نوع اتصال‌ها معمولاً این را روشن می‌کند. اگر مطمئن نیستید، عکس دینام قدیمی را برای فروشنده یا کارشناس ساج بفرستید.
جریان دینام هم باید با نیاز دستگاه بخواند. در شرایط گارانتی ساج صریحاً آمده که اگر دینامی با آمپر کمتر به‌جای دینام پرآمپرتر نصب شود و به قطعه‌ها آسیب بزند، گارانتی شامل آن نمی‌شود. برای تعمیر دینام هم آرمیچر دینام پرکینز و فرگوسن از نوع لوکاس تولید می‌شود؛ هنگام سفارش آن، تیپ و آمپر دینام فعلی را اعلام کنید. دربارهٔ ساختار آرمیچر و روش تست آن در مقالهٔ آرمیچر دینام چیست مفصل توضیح داده‌ایم.
دینام تراکتور فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ را چطور انتخاب کنیم؟
دینام فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ از بیرون شبیه هم به نظر می‌رسند، اما چند جزئیات کوچک تعیین می‌کند که دینام نو بدون دردسر سر جایش بنشیند و درست شارژ بدهد. پیش از سفارش، این موارد را به ترتیب روی دینام فعلی بررسی کنید:
- پلاک و شمارهٔ فنی: روی بدنهٔ بیشتر دینام‌ها پلاک یا برچسبی هست که ولتاژ، آمپر و گاهی شمارهٔ فنی را نشان می‌دهد. اگر پلاک خوانا است، عکس واضح آن بهترین مرجع سفارش است؛ مطمئن‌تر از حدس زدن از روی ظاهر.
- ولتاژ سیستم برق: فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ برق ۱۲ ولت دارند، پس دینام ۱۴ ولت لازم است. دینام‌های ۲۸ ولت صفحهٔ دینام برای کامیون و اتوبوس با برق ۲۴ ولت ساخته شده‌اند و روی تراکتور ۱۲ ولت کاربرد ندارند.
- آمپر و مصرف‌کننده‌های اضافه: اگر روی تراکتور چراغ کار، نورافکن یا تجهیزات برقی دیگری اضافه کرده‌اید، جمع مصرف آن‌ها را با آمپر روی پلاک دینام مقایسه کنید. دینام خودرو یا کامیون را فقط به‌خاطر آمپر بالاتر روی تراکتور نبندید؛ پایه و پولی آن برای تراکتور طراحی نشده و دینام کامیون اصلاً ۲۸ ولت است. پیش از هر تغییری با کارشناس ساج مشورت کنید.
- طرح بدنه و محل پایه‌ها: در فرگوسن‌های طرح قدیم دینام نوع جدید جا نمی‌افتد و باید دینام فرگوسن طرح قدیم را سفارش داد. فاصلهٔ سوراخ پایه‌ها و محل بازوی تنظیم تسمه را با دینام فعلی مقایسه کنید.
- پولی و تسمه: شیار و قطر پولی دینام باید با تسمه و پولی سر میل‌لنگ بخواند. پولی نامناسب دور دینام را عوض می‌کند و هم روی شارژ اثر می‌گذارد، هم تسمه را زودتر می‌ساید. اگر پولی دینام قدیمی را روی دینام نو منتقل می‌کنید، مطمئن شوید شیار و قطرشان یکی است.
- اتصال‌های برقی: محل پیچ خروجی دینام و سیم چراغ شارژ را ببینید تا سیم‌کشی فعلی تراکتور بدون تغییر به دینام نو وصل شود.
اگر تراکتور شما فرگوسن نیست ولی موتور پرکینز دارد، دینام و استارت را از روی موتور انتخاب کنید و سری به قطعات برقی موتور پرکینز بزنید. برای دیدن همهٔ قطعه‌های برقی فرگوسن، از استارت تا قطعه‌های یدکی دینام، صفحهٔ تراکتور فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ را ببینید.
قطعات یدکی استارت و دینام فرگوسن و پرکینز
خیلی وقت‌ها لازم نیست کل استارت یا دینام عوض شود. اگر بدنه و سیم‌پیچ‌ها سالم باشند، تعویض یک قطعهٔ فرسوده کافی است. قطعه‌هایی که ساج برای این گروه می‌سازد:
- کله استارت: کله استارت فرگوسن درپوش انتهایی و تکیه‌گاه میل است. کلهٔ ترک‌خورده یا ساییده باعث لقی میل و صدای استارت می‌شود.
- پوستهٔ استارت با سنگ: بدنهٔ استارت همراه سنگ‌های داخلی. برای استارت‌های کوتاه هپکو و فرگوسن، پوستهٔ استارت با سنگ کوتاه جداگانه ساخته می‌شود و برای استارت بلند، پوستهٔ استارت با سنگ معمولی که در استارت خاور و مینی‌بوس هم به کار می‌رود.
- بالشتک استارت: سیم‌پیچ میدان که میدان مغناطیسی لازم برای چرخش آرمیچر را می‌سازد. بالشتک استارت ۱۲ ولت خاور در استارت تراکتور فرگوسن هم به کار می‌رود.
- جای زغالی: جای زغالی استارت تراکتور فرگوسن ۱۲ ولت از نوع لوکاس، برای استارت فرگوسن و پرکینز.
- فنر جای زغالی: فنر جای زغالی استارت فرگوسن زغال را به کلکتور می‌چسباند. هنگام تعویض زغال، فنر خسته را هم عوض کنید.
- پولک بلبرینگ دینام: پولک بلبرینگ دینام پرکینزی بلبرینگ را در جایش ثابت نگه می‌دارد و معمولاً همراه بلبرینگ نو می‌شود.
یک نکتهٔ نصب هم هست که به گارانتی مربوط می‌شود: اگر استارت بدون واسطهٔ کلهٔ استارت نصب شود و پیشانی دندهٔ استارت با فلایویل درگیر شود، طبق شرایط ساج این خرابی گارانتی ندارد. هنگام جابه‌جایی استارت، واسطه را کنار نگذارید.
سیستم برق ۱۲ ولت تراکتور چطور کار می‌کند؟
در لحظهٔ استارت، باتری جریان زیادی به استارت می‌دهد. اتوماتیک استارت دو کار انجام می‌دهد: دندهٔ استارت را جلو می‌فرستد تا با فلایویل درگیر شود و مسیر جریان سنگین را به موتور استارت وصل می‌کند. بعد از روشن شدن موتور، دینام با تسمه می‌چرخد، برق مصرف‌کننده‌ها را تأمین می‌کند و باتری را دوباره شارژ می‌کند. آفتامات (رگولاتور) هم ولتاژ خروجی دینام را در محدودهٔ درست نگه می‌دارد. دربارهٔ اتوماتیک استارت در مقالهٔ اتوماتیک استارت و علائم خرابی آن جداگانه نوشته‌ایم.
در سیستم ۱۲ ولت، برای رساندن همان توان، جریان بیشتری نسبت به سیستم ۲۴ ولت از کابل‌ها و اتصال‌ها می‌گذرد. یعنی هر اتصال شل یا اکسیدشده زودتر خودش را نشان می‌دهد. سرباتری سالم و کابل تمیز در تراکتور اهمیت زیادی دارد؛ در مقالهٔ سرباتری خودروهای دیزلی انواع و علائم خرابی آن را توضیح داده‌ایم.
صبح سرد و توقف طولانی
در هوای سرد روغن موتور غلیظ‌تر است و موتور دیزل سخت‌تر می‌چرخد، در حالی که باتری هم در سرما توان کمتری دارد. نتیجه این است که استارت باید جریان بیشتری بکشد و مدت بیشتری کار کند. تراکتوری که چند ماه بیرون از فصل کار خوابیده هم معمولاً باتری نیمه‌خالی دارد و دیرتر روشن می‌شود. اگر استارت یا باتری ضعیف باشد، اولین جایی که مشکل دیده می‌شود همین صبح‌های سرد اول فصل است.
گرد و خاک و رطوبت مزرعه
استارت و دینام تراکتور در گرد و غبار و رطوبت کار می‌کنند. گرد و خاک ریز به داخل استارت راه پیدا می‌کند و سایش زغال‌ها و کلکتور را بیشتر می‌کند؛ به همین دلیل جای زغالی و زغال‌ها معمولاً زودتر از بقیهٔ قطعه‌ها فرسوده می‌شوند. رطوبت هم روی اتصال‌ها و ترمینال‌ها زنگ‌زدگی ایجاد می‌کند و افت ولتاژ می‌سازد.
علائم خرابی استارت و دینام تراکتور
پیش از اینکه استارت یا دینام را باز کنید، اول باتری را شارژ و اتصال‌ها را بررسی کنید. بسیاری از مشکلاتی که شبیه خرابی استارت‌اند، از باتری ضعیف یا کابل شل می‌آیند. نشانه‌های رایج:
- فقط صدای تق می‌آید و موتور نمی‌چرخد: معمولاً اتوماتیک استارت، افت ولتاژ باتری یا کابل اصلی.
- استارت کم‌جان و کند می‌چرخد: باتری ضعیف، زغال و جای زغالی ساییده یا بالشتک ضعیف.
- صدای ساییدگی و جیغ دنده: دندهٔ استارت درست با فلایویل درگیر نمی‌شود؛ دنده، کله یا محل نصب را بررسی کنید.
- لقی و صدای غیرعادی استارت: کلهٔ ساییده یا ترک‌خورده و تکیه‌گاه میل.
- چراغ شارژ روشن می‌ماند یا باتری مدام خالی می‌شود: دینام شارژ نمی‌دهد؛ تسمه، آفتامات، آرمیچر، استاتور یا دیودهای دینام را بررسی کنید.
- صدای زوزه از دینام: اغلب بلبرینگ؛ همراهش پولک بلبرینگ را هم بررسی کنید.
نگهداری پیش از فصل کار
کمباین و تراکتور در فصل برداشت و کاشت پشت‌سرهم کار می‌کنند و از کار افتادن استارت در این روزها یعنی توقف کار در مزرعه. چند کار ساده پیش از فصل جلوی بیشتر این توقف‌ها را می‌گیرد:
- باتری را کامل شارژ و سلامتش را بررسی کنید.
- سرباتری‌ها و کابل‌های اصلی را باز کنید، تمیز کنید و محکم ببندید.
- کابل اتصال بدنه به شاسی و موتور را بازبینی کنید.
- کشش و سلامت تسمهٔ دینام را بررسی کنید.
- اگر استارت کند شده، زغال‌ها، فنرها و جای زغالی را پیش از شروع فصل عوض کنید.
- استارت را پشت‌سرهم و طولانی درگیر نکنید؛ اگر موتور روشن نشد، چند لحظه صبر کنید تا استارت خنک شود.
برای مقایسهٔ کلی‌تر روش انتخاب استارت و دینام، مقالهٔ راهنمای خرید استارت و دینام را هم بخوانید.
انتخاب و سفارش قطعهٔ درست
برای اینکه قطعهٔ درست به دستتان برسد، این موارد را پیش از سفارش مشخص کنید:
- مدل دستگاه: فرگوسن ۲۸۵، فرگوسن ۳۹۹، کمباین سهند یا موتور پرکینز روی دستگاه دیگر.
- نسخهٔ استارت: معمولی یا کوتاه؛ طول استارت فعلی را اندازه بگیرید.
- تعداد دندانه‌های دندهٔ استارت.
- تیپ دینام: لوکاس یا بوش طرح قدیم، و آمپر نوشته‌شده روی دینام فعلی.
- برای قطعه‌های یدکی، شمارهٔ مرجع یا عکس قطعهٔ قدیمی.
قطعه‌های ساج در کارخانهٔ تبریز ساخته می‌شوند و پیش از عرضه در آزمایشگاه ساج مطابق استاندارد ۴۱۴۳ و ۴۱۴۴ تست می‌شوند. هر قطعه یک سال گارانتی از تاریخ تولید دارد که روی برچسب هولوگرام درج شده است؛ باز کردن، تعمیر یا دستکاری قطعه بیرون از شرکت و پاره شدن برچسب هولوگرام، هر کدام به‌تنهایی قطعه را از گارانتی خارج می‌کند.
ساج فروش آنلاین ندارد و قیمت روی سایت اعلام نمی‌شود. فروشندگان قطعه، تعمیرگاه‌ها و بهره‌برداران سفارش را تلفنی یا از راه واتس‌اپ ثبت می‌کنند؛ شماره‌ها در صفحهٔ تماس با ساج آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
فرق استارت فرگوسن معمولی و کوتاه چیست؟
مشخصات برقی هر دو یکی است: ۱۲ ولت، ۳ کیلووات و دندهٔ ۱۰ دندانه. فرق در طول بدنه است و نسخهٔ کوتاه برای مسی فرگوسن ۲۸۵ و ماشین‌آلات هپکو ساخته می‌شود؛ پیش از سفارش طول استارت فعلی را اندازه بگیرید.
آیا برای کمباین سهند همان استارت پرکینز را بخرم؟
ساج برای کمباین سهند که موتور پرکینز دارد استارت جداگانه‌ای به نام استارت کمباین سهند ۱۲ ولت تولید می‌کند. هنگام سفارش مدل دستگاه را اعلام کنید تا استارت مخصوص همان دستگاه ارسال شود.
چرا روی دینام تراکتور ۱۴ ولت نوشته شده، در حالی که برق تراکتور ۱۲ ولت است؟
دینام باید ولتاژی کمی بالاتر از ولتاژ اسمی باتری بسازد تا بتواند باتری ۱۲ ولت را شارژ کند. دینام ۱۴ ولت همان دینام سیستم ۱۲ ولت است.
دینام فرگوسن طرح قدیم را از کجا تشخیص بدهم؟
در فرگوسن‌های طرح قدیم، دینام نوع جدید جا نمی‌افتد و دینام تیپ بوش طرح قدیم لازم است. شکل بدنه و محل پایه‌ها را با دینام فعلی مقایسه کنید یا عکس آن را برای کارشناس ساج بفرستید.
قیمت استارت تراکتور فرگوسن را چطور بپرسم؟
ساج فروش آنلاین ندارد و قیمت روی سایت اعلام نمی‌شود. برای استعلام و سفارش با شماره‌های صفحهٔ تماس یا از راه واتس‌اپ ارتباط بگیرید.
دینام تراکتور ۲۸۵ چند آمپر است؟
هر دو دینامی که ساج برای فرگوسن ۲۸۵ و ۳۹۹ تولید می‌کند، یعنی دینام پرکینز و دینام فرگوسن طرح قدیم، ۴۵ آمپرند. فرقشان در طرح بدنه و محل نصب است؛ برای همین پیش از سفارش باید معلوم شود تراکتور شما کدام طرح را دارد.
دینام تراکتور رومانی با دینام فرگوسن چه فرقی دارد؟
در کاتالوگ ساج دینام تراکتور رومانی و دینام پرکینز فرگوسن هر دو ۱۴ ولت و ۴۵ آمپرند، اما هر کدام برای بدنه و محل نصب تراکتور خودش ساخته شده است. ولتاژ و آمپر یکسان به این معنا نیست که یکی را بی‌بررسی جای دیگری ببندید؛ پایه‌ها، پولی و اتصال‌ها را مقایسه کنید.
از کجا بفهمم دینام تراکتور شارژ نمی‌دهد؟
روشن ماندن چراغ شارژ، کم‌نور شدن چراغ‌ها و خالی شدن باتری بعد از چند روز کار، نشانه‌های رایج‌اند. پیش از باز کردن دینام، سرباتری‌ها و کابل‌ها را بررسی کنید؛ سرباتری شل یا اکسیدشده جلوی رسیدن جریان شارژ به باتری را می‌گیرد و علائمی شبیه خرابی دینام می‌سازد. بعد کشش تسمه را ببینید و ولتاژ باتری را یک بار با موتور خاموش و یک بار با موتور روشن با ولت‌متر بخوانید؛ اگر با روشن شدن موتور ولتاژ بالاتر نرفت، دینام شارژ نمی‌دهد. در این حالت آفتامات، آرمیچر و بالشتک دینام پرکینز از قطعه‌هایی‌اند که بررسی می‌شوند.
