ئارمیچەری دینەمۆ چییە؛ پێکهاتە، نیشانەکانی تێکچوون، تاقیکردنەوە و هەڵبژاردنی دروست

ئارمیچەری دینەمۆ، کە لە کتێبە تەکنیکییەکاندا پێی دەوترێت «ڕۆتۆر»، بەشی سوڕاوەی دینەمۆیە و ئەو بوارە موگناتیسییە دروست دەکات کە بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا پێویستە. ئەگەر ئارمیچەر لاواز ببێت یان بسووتێت، دینەمۆ هەرچەندە ساغ دەربکەوێت، باتری شەحن ناکات. بۆ کڕینی ئارمیچەری دروست دەبێت ڤۆڵتاژی دینەمۆ، جەریان (ئەمپێر)، قەبارەی کۆلێکتەر و درێژیی شەفت لەگەڵ پارچە کۆنەکە بەراورد بکرێن.

ئارمیچەری دینەمۆ چییە و چ کارێک دەکات؟

دینەمۆ لە دوو بەشی سەرەکی پێک هاتووە: بەشی جێگیر کە لە بازاڕدا پێی دەوترێت «بالشتەکی دینەمۆ» یان ستاتۆر، و بەشی سوڕاوە کە هەمان ئارمیچەر یان ڕۆتۆرە. ئارمیچەر بە قایش و پۆلی هێز لە مۆتۆڕ وەردەگرێت و لەناو ستاتۆردا دەسوڕێتەوە. جەریانێکی کەم بە ناوی «جەریانی ورووژاندن» لە ڕێگای کاربۆنەکان و کۆلێکتەرەوە دەچێتە ناو کۆیلی ئارمیچەر و دەیکاتە موگناتیسێکی کارەبایی. کاتێک ئەم موگناتیسە سوڕاوەیە بە تەنیشت کۆیلەکانی ستاتۆردا تێدەپەڕێت، جەریانی گۆڕاو لەواندا دروست دەبێت. ئەم جەریانە دوای ڕاستکردنەوە لە دیۆدەکاندا، باتری شەحن دەکات و کارەبای بەکاربەرەکانی ئۆتۆمبێل دابین دەکات.

خاڵی گرنگ ئەوەیە کە ئارمیچەر خۆی کارەبای سەرەکی بەرهەم ناهێنێت؛ بوارە موگناتیسییەکە دروست دەکات. ئافتامات (ڕێگولاتۆر) بە کەم و زیادکردنی هەمان جەریانی ورووژاندن، ڤۆڵتاژی دەرچووی دینەمۆ کۆنترۆڵ دەکات. لەبەر ئەم هۆیە هەر کەموکوڕییەک لە کۆیل یان کۆلێکتەری ئارمیچەردا ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر شەحنی باتری دادەنێت.

پێکهاتەکانی ئارمیچەری دینەمۆ

ئارمیچەر پارچەیەکی سادە دەردەکەوێت، بەڵام چەند پێکهاتەیەکی وردی هەیە کە هەر یەکەیان دەتوانێت سەرچاوەی تێکچوون بێت:

• شەفت (میل): تەوەرێکی پۆڵایین کە هەموو پێکهاتەکان لەسەری جێگیر دەکرێن. دوو سەرەکەی دەچنە ناو بێرینگەکانی دینەمۆوە و پۆلی لەسەر یەکێک لە سەرەکانی دەبەسترێت. درێژیی شەفت لە مۆدێلە جیاوازەکاندا جیاوازە.
• جەمسەرە چنگاڵییەکان: دوو نیوەی پۆڵایین بە ددانی تێکچڕاو کە کۆیلەکە دەگرنە باوەش و بوارە موگناتیسییەکە بە شێوەی جەمسەری باکوور و باشووری یەک لە دوای یەک بڵاو دەکەنەوە.
• کۆیلی ورووژاندن: کۆیلێکی مسین کە لە نێوان جەمسەرەکاندایە و بە تێپەڕبوونی جەریانی ورووژاندن، بوارەکە دروست دەکات.
• کۆلێکتەر (ئەڵقە خلیسکەکان): دوو ئەڵقەی گەیەنەر لە کۆتایی شەفتدا کە کاربۆنەکانی ئافتامات لەسەریان دادەنیشن و جەریان دەگەیەننە کۆیلەکە. لە بازاڕی ئێراندا ئەم پارچەیە پێی دەوترێت «کۆلێکتەری دینەمۆ» و بە جیاش دەفرۆشرێت.

ساغیی ئارمیچەر واتە ساغبوونی هاوکاتی ئەم چوار بەشە و هەروەها باڵانسی دروستی هەموو کۆمەڵەکە؛ ئارمیچەرێک کە باڵانس نەبێت لە خولی بەرزدا لەرزین دروست دەکات و فشار دەخاتە سەر بێرینگەکان.

نیشانەکانی تێکچوونی ئارمیچەری دینەمۆ

زۆربەی ئەم نیشانانەی خوارەوە دەتوانن هۆکاری تریشیان هەبێت (ئافتامات، دیۆد، قایش یان وایەرکێشی)، کەواتە بە نیشانەی «ئەگەری» تێکچوونی ئارمیچەر دایانبنێن، نەک بڕیاری یەکلاکەرەوە:

• شەحن نەکردن یان شەحنی لاواز: گڵۆپی شەحن داگیرساو دەمێنێتەوە یان باتری دوای چەند ڕۆژێک بەتاڵ دەبێت. پچڕانی کۆیلی ورووژاندن یان پەیوەندیی ناتەواوی کاربۆن لەگەڵ کۆلێکتەر لە هۆکارە باوەکانن.
• شەحنی ناجێگیر: ڤۆڵتاژ بە گۆڕانی خولی مۆتۆڕ بەرز و نزم دەبێت یان ڕووناکیی گڵۆپەکان دەلەرزێت. کۆلێکتەری هێڵکێشراو یان ناڕێک دەتوانێت ئەم ڕەفتارە دروست بکات.
• گەرمبوونی زۆری دینەمۆ: کورتە پەیوەندی لە نێوان خولەکانی کۆیلدا جەریانی ورووژاندن بەرز دەکاتەوە و گەرما دروست دەکات. بۆنی لاکی سووتاو لە دینەمۆوە نیشانەیەکی جیددییە.
• دەنگی نائاسایی: دەنگی سوان یان گڕە لەوانەیە لە بێرینگەوە بێت، بەڵام شەفتی زیانلێکەوتوو یان ئارمیچەری ناباڵانسیش دەنگ و لەرزین دروست دەکەن.
• سوانی خێرای کاربۆنەکان: ئەگەر کاربۆنەکانی ئافتامات زووتر لە ئاسایی تەواو دەبن، ڕووی کۆلێکتەر بپشکنن.

تاقیکردنەوەی ئارمیچەری دینەمۆ لە گەراجدا

بۆ دیاریکردنی یەکلاکەرەوە، ئارمیچەر لە دینەمۆ دەربهێنن و ئەم سێ پشکنینە بنەڕەتییە بکەن:

1. پشکنینی بە چاو: ڕووی کۆلێکتەر دەبێت ڕێک و یەکسان بێت؛ هێڵکێشرانی قووڵ، سووتان یان لەقبوونی ئەڵقەکان لەسەر شەفت کەموکوڕییە. کۆیلەکە نابێت ڕەنگی گۆڕابێت یان بۆنی سووتانی لێ بێت. شوێنی دانیشتنی بێرینگ لەسەر شەفتیش نابێت ساوابێت یان بەهۆی گەرماوە ڕەنگی بزرکابێت.
2. پێوانی بەرگریی کۆیل: بە مولتیمیتەر، بەرگریی نێوان دوو ئەڵقەی کۆلێکتەر بخوێننەوە. ئەگەر ژمارەکە بێکۆتا بێت کۆیلەکە پچڕاوە و ئەگەر زۆر کەمتر بێت لە بڕی سەرچاوەی دروستکەر بۆ هەمان مۆدێل، ئەگەری کورتە پەیوەندی لە نێوان خولەکاندا هەیە. بڕی سەرچاوە لە بەڵگەنامەکانی هەمان مۆدێل وەربگرن و ئارمیچەرەکە لەگەڵ نموونەیەکی ساغی هاوشێوە بەراورد بکەن.
3. تاقیکردنەوەی ئینسولەیشن (پەیوەندی بە لاشەوە): لە نێوان هەر ئەڵقەیەکی کۆلێکتەر و شەفتدا نابێت هیچ پەیوەندییەک هەبێت. ئەگەر مولتیمیتەر لە نێوان ئەڵقە و لاشەدا بەردەوامی نیشان بدات، کۆیلەکە پەیوەندیی بە لاشەوە هەیە و ئارمیچەر دەبێت بگۆڕدرێت.

لە کارگەدا ئەم پشکنینانە وردتر دەکرێن. لە تاقیگەی ساجدا هەموو ڕۆتۆرەکان دوای بەرهەمهێنان و باڵانسکردن، لە ڕووی ئۆم، توان و قەبارەوە تاقی و کۆنترۆڵ دەکرێن؛ کارێک کە لە گەراجدا بە ئامرازی ئاسایی بەم وردییە ناکرێت.

چاکی بکەینەوە یان بیگۆڕین؟

هەموو تێکچوونەکانی ئارمیچەر یەک چارەسەریان نییە. خشتەی خوارەوە ڕێبەرێکی گشتییە:

دۆخی ئارمیچەر	چارەسەری ئاسایی
کۆلێکتەری ساواو یان هێڵکێشراو، کۆیلی ساغ	گۆڕینی کۆلێکتەری دینەمۆ و کاربۆنەکان
کۆیلی پچڕاو یان کورتە پەیوەندی لە نێوان خولەکاندا	گۆڕینی ئارمیچەر
پەیوەندیی کۆیل بە لاشەوە	گۆڕینی ئارمیچەر
شەفتی چەماوە یان شوێنی دانیشتنی بێرینگی ساواو	گۆڕینی ئارمیچەر
دینەمۆی کۆن بە چەند کەموکوڕیی هاوکات	نوێکردنەوە بە کیتی دینەمۆ و ئارمیچەری نوێ یان گۆڕینی تەواوی دینەمۆ

ئەگەر تەنها کۆلێکتەر زیانی پێ گەیشتبێت، گۆڕینی کۆلێکتەرەکە ئارمیچەرەکە دەگەڕێنێتەوە سەر کار. ساج کۆلێکتەری دینەمۆ بە دوو مۆدێل بەرهەم دەهێنێت: کۆلێکتەری دینەمۆی مایلەر بۆ بێنزی دە تەن و ئۆتۆمبێلە سوارییەکانی جۆری بۆش، و کۆلێکتەری دینەمۆی بێنز بۆ ئارمیچەرەکانی کۆلێکتەر گەورەی لۆریی بێنز. کاتێک دینەمۆتان کردووەتەوە، باشترە ستاتۆر و بێرینگەکانیش بپشکنن؛ کیتی دینەمۆ پارچە پێویستەکانی نوێکردنەوە پێکەوە دەخاتە بەردەستی وەستا و ئەگەر ستاتۆریش زیانی پێ گەیشتبێت، مۆدێلی گونجاوی لە پۆلی ستاتۆری دینەمۆدا دەدۆزنەوە.

هەڵبژاردنی ئارمیچەری دروست بۆ هەر ئۆتۆمبێلێک

ئارمیچەرەکان لە دەرەوە لە یەک دەچن و هەر ئەم لەیەکچوونە دەبێتە هۆی کڕینی هەڵە. پێش داواکردن ئەم چوار تایبەتمەندییە لەگەڵ پارچە کۆنەکە بەراورد بکەن:

• ڤۆڵتاژی دینەمۆ: ئارمیچەری 12 ڤۆڵت و 24 ڤۆڵت لە جیاتی یەکتر کار ناکەن. ڤۆڵتاژی سیستەمی کارەبای ئۆتۆمبێل بزانن؛ بۆ نموونە بێنز خاوەر هەم وەشانی 12 ڤۆڵتی هەیە و هەم 24 ڤۆڵت.
• جەریانی دینەمۆ (ئەمپێر): ئارمیچەر دەبێت لەگەڵ جەریانی ناونراوی دینەمۆ بگونجێت؛ بۆ نموونە 35، 45، 55 یان 80 ئەمپێر.
• قەبارەی کۆلێکتەر: کۆلێکتەری بچووک و گەورە لە جێی یەکتر دانانیشن. قەبارەی کۆلێکتەر دەبێت لەگەڵ ئارمیچەرە کۆنەکە یەک بێت تا کاربۆنەکانی ئافتامات بە دروستی لەسەری دابنیشن.
• درێژیی شەفت: هەندێک ئارمیچەر بە شەفتی کورت و درێژ بەرهەم دەهێنرێن و درێژیی شەفت پەیوەستە بە جۆری پۆلی و کەیسی دینەمۆوە. پێش داواکردن، درێژیی شەفتی پارچە کۆنەکە بپێون.

ژمارەی سەرچاوە (کۆدی REF)ش باشترین ڕێگایە بۆ ڕێگرتن لە هەڵە. ئەگەر لەسەر دینەمۆ یان ئارمیچەرە کۆنەکە کۆدێکی خوێندراوە ماوە، لە کاتی پرسیارکردندا ڕایبگەیەنن.

نموونەیەک لە ئارمیچەرە زۆر بەکارهاتووەکان

لە پۆلی ئارمیچەری دینەمۆی ساجدا ئارمیچەری 12 و 24 ڤۆڵت بۆ دینەمۆکانی بێنز خاوەر، مینی‌بوس، بێنزی دە تەن و مایلەر، پاسی بێنز 457، ڤۆڵڤۆ N10، N12 و FH، پەیکان، نیسان سایپا، پێجۆ 206، سەمەند و پێرشیا، ئیسۆزۆی 6 تەن و تراکتۆری فێرگوسن و پێرکینز هەیە. چەند نموونەیەک کە جیاوازییەکان ڕوون دەکەنەوە:

ئارمیچەر	ڤۆڵتاژ / ئەمپێر	تایبەتمەندی	بەکارهێنان
ئارمیچەری دینەمۆی مایلەر	24 ڤۆڵت / 35 ئەمپێر	کۆلێکتەری بچووک	بێنزی دە تەن، مایلەر، بێنز خاوەر
ئارمیچەری دینەمۆی بێنزی کۆلێکتەر گەورە	24 ڤۆڵت / 35 ئەمپێر	کۆلێکتەری گەورە	بێنز خاوەری کۆن
ئارمیچەری دینەمۆی بێنزی شەفت کورت	24 ڤۆڵت / 55 ئەمپێر	شەفتی کورت	بێنز واگن هوود و مایلەر
ئارمیچەری دینەمۆی بێنزی شەفت درێژ	24 ڤۆڵت / 55 ئەمپێر	شەفتی درێژ	بێنز واگن هوود و مایلەر
ئارمیچەری دینەمۆی بێنزی 80 ئەمپێر	24 ڤۆڵت / 80 ئەمپێر	کۆدی سەرچاوە 1124034226	جۆرەکانی لۆریی کێشەری بێنز

لەم خشتەیەدا دوو ئارمیچەری 55 ئەمپێری واگن هوود تەنها لە درێژیی شەفتدا جیاوازن و دوو ئارمیچەری 24 ڤۆڵت 35 ئەمپێر لە قەبارەی کۆلێکتەر و بەکارهێناندا جیاوازن. ئەگەر بۆ لۆرییەکانی بێنزی دە تەن و خاوەر بە دوای کۆمەڵەی تەواوی پارچە کارەباییەکاندا دەگەڕێن، ڕێبەری ستارت و دینەمۆی بێنز خاوەر و دە تەن ببینن.

چەند خاڵێک بۆ تەمەنی درێژتری ئارمیچەر

• کشانی قایش بە دروستی ڕێک بخەن؛ قایشی زۆر توند فشار دەخاتە سەر بێرینگ و شەفت و قایشی شل دەبێتە هۆی خلیسکان و گەرمبوون.
• کاربۆنەکان لە کاتی خۆیدا بگۆڕن تا کانزای ڕاگرەکەیان بەسەر کۆلێکتەردا نەکێشرێت.
• دینەمۆ بە جەریانێکی گونجاو لەگەڵ باری کارەبایی ئۆتۆمبێل هەڵبژێرن. بەپێی مەرجەکانی گەرەنتیی ساج، ئەگەر لە جیاتی دینەمۆی 80 ئەمپێر دینەمۆی 55 ئەمپێر بەکار بهێنرێت و پارچەکان زیانیان پێ بگات، زیانەکە گەرەنتی نایگرێتەوە.
• پەیوەندییەکانی باتری و وایەرکێشیی شەحن ساغ ڕابگرن؛ پەیوەندیی شل یان ئۆکسیدبوو باری زیادە دەخاتە سەر سیستەمی شەحن. ڕێبەری هەڵبژاردنی دینەمۆی گونجاو لەگەڵ ئۆتۆمبێلیشمان لە وتاری هەڵبژاردنی ستارت و دینەمۆی لۆریدا هێناوە.

کڕینی ئارمیچەری دینەمۆ لە دروستکەر

گرووپی پیشەسازیی ساج لە ساڵی 1370ەوە لە تەورێز پارچەی کارەبایی ئۆتۆمبێلە قورسەکان دروست دەکات. ئارمیچەرەکانی ساج پێش خستنە بازاڕ تاقی دەکرێنەوە و یەک ساڵ گەرەنتییان هەیە لە ڕێکەوتی بەرهەمهێنانەوە کە لەسەر لەیبڵی هۆلۆگرام نووسراوە. فرۆشتنی ئۆنلاین ناکرێت؛ فرۆشیارانی پارچە، گەراجەکان و کۆمپانیاکانی گواستنەوە دەتوانن بە ئاماژەدان بە ئۆتۆمبێل، ڤۆڵتاژ، ئەمپێر و ئەگەر بکرێت کۆدی سەرچاوە، لە ڕێگای تەلەفۆن یان واتسئاپەوە پرسیار بکەن و داواکاری تۆمار بکەن.

پرسیارە باوەکان

ئارمیچەری دینەمۆ چ جیاوازییەکی لەگەڵ ڕۆتۆری دینەمۆ هەیە؟

هیچ جیاوازییەکیان نییە. لە بازاڕی ئێراندا بە بەشی سوڕاوەی دینەمۆ دەڵێن «ئارمیچەر» و لە سەرچاوە تەکنیکییەکاندا پێی دەوترێت «ڕۆتۆر».

دەکرێت ئارمیچەری 12 ڤۆڵت لە دینەمۆی 24 ڤۆڵتدا دابنرێت؟

نەخێر. کۆیلی ئارمیچەر بۆ ڤۆڵتاژێکی دیاریکراو دروست کراوە و دانانی ئارمیچەر بە ڤۆڵتاژی هەڵە یان شەحن تێک دەدات یان زیان بە کۆیل و ئافتامات دەگەیەنێت. هەمیشە ئارمیچەرێک بکڕن کە ڤۆڵتاژی لەگەڵ دینەمۆکە یەک بێت.

ئەگەر تەنها کۆلێکتەری دینەمۆ ساوابێت، دەبێت هەموو ئارمیچەرەکە بگۆڕدرێت؟

ئەگەر کۆیل و شەفت ساغ بن، زۆرجار گۆڕینی کۆلێکتەر و کاربۆنەکان بەسە. بەڵام ئەگەر کۆیلەکە پچڕابێت یان پەیوەندیی بە لاشەوە هەبێت، ئارمیچەر دەبێت بگۆڕدرێت.

بۆ داواکردنی ئارمیچەر چ زانیارییەک پێویستە؟

ناوی ئۆتۆمبێل و مۆتۆڕ، ڤۆڵتاژ و ئەمپێری دینەمۆ، قەبارەی کۆلێکتەر (بچووک یان گەورە)، درێژیی شەفت و ئەگەر لەسەر پارچە کۆنەکە خوێندراوە بێت، کۆدی سەرچاوەکەی. بەم زانیارییانە ئەگەری کڕینی هەڵە زۆر کەم دەبێتەوە.

ئارمیچەرەکانی ساج گەرەنتییان هەیە؟

بەڵێ، گەرەنتیی یەک ساڵە لە ڕێکەوتی بەرهەمهێنانەوە کە لەسەر لەیبڵی هۆلۆگرام نووسراوە. کردنەوە یان دەستکاریکردنی پارچە لە دەرەوەی کۆمپانیا، دڕانی لەیبڵ و دانانی هەڵە گەرەنتی هەڵدەوەشێننەوە.